Mevcut veya ortaya çıkması muhtemel risklerden çalışanların sağlığını korumak ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için gerekli asgari şartlar ile yönetmelik özetine aşağıdan ulaşabilirsiniz.
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Özeti
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik detayı için tıklayın.
Resmi Gazete; 12.08.2013/28733
Tanımlar
Biyolojik sınır değeri: Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırını,
Kimyasal madde: Doğal halde bulunan, üretilen, herhangi bir işlem sırasında kullanılan veya atıklar da dâhil olmak üzere ortaya çıkan, bizzat üretilmiş olup olmadığına veya piyasaya arz olunup olunmadığına bakılmaksızın her türlü element, bileşik veya karışımları,
Kimyasal maddelerin kullanıldığı işlemler: Bu maddelerin üretilmesi, işlenmesi, kullanılması, depolanması, taşınması, atık ve artıkların arıtılması veya uzaklaştırılması işlemlerini,
Mesleki maruziyet sınır değeri: Başka şekilde belirtilmedikçe, belirli bir referans sürede çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun zaman ağırlıklı ortalamasının üst sınırını (TWA, STEL) veya çalışma süresinin herhangi bir anında çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun aşılmaması gereken üst sınırını (CEILING),
Sağlık gözetimi: Çalışanların belirli bir kimyasal maddeye maruziyetleri ile ilgili olarak sağlık durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmeleri,
Solunum bölgesi: Merkezi, kişinin kulaklarını birleştiren çizginin orta noktası olan 30 cm yarıçaplı kürenin, başın ön kısmında kalan yarısını,
EINECS: Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.
CAS: Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.
Özel işaret: “Deri” işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.
TWA: 8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama.
STEL: Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değeri.
mg/m3: 20oC sıcaklıkta ve 101,3 kPa (760 mm civa basıncı) basınçtaki 1 m3 havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı.
ppm: 1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).
CEILING-Tavan değer: Çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri.
Additif etki : Organizmaya giren ve aynı yönde etki gösteren iki kimyasalın toplam etkisi bunların bir birlerinden ayrı iken gösterdikleri toksikolojik etkinin toplamına eşittir.
Antagonizma : Bir ilacın etkisi diğer bir ilaç tarafından önleniyor, ortadan kaldırılıyor veya azaltılıyorsa bu iki ilaç arasında antagonist etkileşme
MAK: Müsade edilebilir azami konsantrasyon demektir.
mg/m3 : 20 °C sıcaklıkta ve 101,3 KPa. (760 mm cıva basıncı) basınçtaki 1 m3 havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı
ppm : 1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).
Özel işaret : “Deri” işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.
Hatırlatmalar
- Havadaki kurşun miktarı 0,075 mg/m3 veya işçinin kanındaki kurşun miktarı 40 mg/100ml değerini aştığında tıbbi gözlem yapılır.
Kanda kurşun düzeyi; akü tesislerinde veya trafik polisi olarak çalışanlarda fazla çıkar. - Nitrobenzen 0,2 ppm’i geçmemelidir. 1 mg/m3’e tekabül eder.
- Kimyasallar katı, sıvı veya gaz halinde olabilirler, işyerlerinde başlıca fiziksel tehlikelerdendir. Kansere sebep olurlar, su, toprak ve çevreyi kirletirler, patlama ve yangına sebep olurlar.
- Solunum bölgesi özellikle iş yeri, havası ortamından kaynaklanan kimyasal ve biyolojik etkenlere karşı ölçümlerde dikkate alınmaktadır. Çalışanlar havadan kaynaklanan gaz, buhar, sis, toz, duman, partikül, duman vb solunabildiğinden bu tehlikelere karşı önlem alınmalıdır.
- Aşağıdaki tabloda (Kullanımı Yasak Kimyasal Maddeler) bulunan kimyasalların kullanımı yasaktır. Ancak bilimsel araştırma amaçlı izin alınarak %0, 1 oranında kullanılabilir. Bu yasak maddeler için izin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınmaktadır. İzin alınırken; kullanılan miktar ve kaç işçinin çalışacağı ve bu maddelerin ne amaçla kullanılacağı belirtilir.
- “ESD” yani eşik sınır değer. Özellikle işyeri havasında bulunan gaz, toz, buhar, sis vb aşılmaması gereken sınır değerleri vardır. Bunları kimyasallar, tozlar gibi alanların tablolarından kontrol ediniz.
- Aynı anda organizmaya giren iki kimyasal birbirinin fizyolojik etkisini 3 şekilde etkileyebilir;
1- Her iki madde birbirinden tamamen ayrı fizyolojik etkide bulunabilir
2- Aynı organda aynı yönde ve aynı şekilde etki ediyorlarsa “SİNERJİK ETKİ” ortaya çıkar. Sinerjik etki Additif etki veya potansiyalizasyon şeklinde görülür.
3- Antagonizma: Bir kimyasalın etkisi başka bir kimyasal tarafından ortadan kaldırılabilir. - Additif Etki: Organizmaya giren ve aynı yönde etki gösteren 2 kimyasalın toplam etkisidir.
- Potansiyalizasyon: Bir kimyasal, diğerinin etkisini arttırır. Böylece birinci madde potansiyatör olarak etki eder ve toplam etkide her iki kimyasalın kendi etkilerinin toplamından fazladır Civanın toksik etkisi bakır tarafından potansiyalize edilir yani daha da artırılır.
- MSDS (Material Safety Dala Sheet) kimyasallar için tutulmalıdır ve sürekli güncellenmelidir. Türkçesi, Malzeme Güvenlik Bilgi formudur. Kimyasallar etiketlenmelidir. Tehlikeli maddeler ve müstahzarlara ilişkin güvenlik bilgi formlarının hazırlanması ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerine bakın. Gazlarda bu oran %0,2’dir. Kansorojen, mutajen ve teratojenik madde oranı %0, 1 bile olsa isimleri MSDS formunda olmalıdır.
- Benzen lösemi yapar, Benzen formülü C6H6’dır.
- MSDS kimyasallar için tutulan bilgi güvenlik formlarıdır. Genelde varil, bidon veya poşet üzerine yapıştırılır. 13.12.2014 tarihli Resmi Gazetede Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Zararlı Maddeler ve Karışımlara ilişkin Güvenlik Bilgi Formları yönetmeliğini inceleyin.
MSDS formu başlık ve numaraları ve alt başlıkları değiştirilmeden kullanılır. Bilgi yoksa “ilişkisi yok”, uygulaması yok”, “özel hüküm yok” gibi ifadeler kullanılır. -
- MSDS formundaki bilgiler önemlidir.Tanımlar;
✓ IUPAC numarası (kimyasala uluslararası kimya birliğince verilen numara)
✓ EC numarası (kimyasala Avrupa Birliği’nce verilen numara)
✓ Maruz kalma kontrolü: kimyasalın insan ve çevreye zararını en aza indirme için korunma ve önleme tedbirlerini
✓ Müstahzar: en 2 maddenin karışımı veya çözeltisi
Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri
| EINECS (1) | CAS (2) | Maddenin Adı | Sınır DeğerUZUN SÜRE | Sınır DeğerKISA SÜRE | Özel İşa-ret (3) | ||||
| TWA (4)(8 Saat) | STEL (5)(15 Dak.) | CEILING (8) Tavan değer | |||||||
| mg/m3 (6) | ppm (7) | mg/m3 | ppm | mg/m3 | ppm | ||||
| 201-865-9 | 88-89-1 | Pikrik asit | 0,1 | — | |||||
| 202-049-5 | 91-20-3 | Naftalin | 50 | 10 | |||||
| 203-809-9 | 110-86-1 | Piridin | 15 | 5 | |||||
| 215-293-2 | 1319-77-3 | Kresoller (tüm izomerler) | 22 | 5 | |||||
| 231-116-1 | 7440-06-4 | Platin (metalik) | 1 | — | |||||
| Kalay (Sn gibi inorganik bileşikler) | 2 | — | |||||||
| 200-467-2 | 60-29-7 | Dietileter | 308 | 100 | 616 | 200 | — | ||
| 200-662-2 | 67-64-1 | Aseton | 1210 | 500 | — | — | — | ||
| 200-663-8 | 67-66-3 | Kloroform | 10 | 2 | — | — | Deri | ||
| 200-756-3 | 71-55-6 | 1,1,1-Trikloroetan | 555 | 100 | 1110 | 200 | — | ||
| 200-834-7 | 75-04-7 | Etilamin | 9,4 | 5 | — | — | — | ||
| 200-863-5 | 75-34-3 | 1,1-Dikloretan | 412 | 100 | — | — | Deri | ||
| 200-870-3 | 75-44-5 | Fosgen | 0,08 | 0,02 | 0,4 | 0,1 | — | ||
| 200-871-9 | 75-45-6 | Klorodiflorometan | 3600 | 1000 | — | — | — | ||
| 201-159-0 | 78-93-3 | Bütanon | 600 | 200 | 900 | 300 | — | ||
| 201-176-3 | 79-09-4 | Propiyonik asit | 31 | 10 | 62 | 20 | — | ||
| 202-422-2 | 95-47-6 | o-Ksilen | 221 | 50 | 442 | 100 | Deri | ||
| 202-425-9 | 95-50-1 | 1,2-Diklorobenzen | 122 | 20 | 306 | 50 | Deri | ||
| 202-436-9 | 95-63-6 | 1,2,4-Trimetilbenzen | 100 | 20 | — | — | — | ||
| 202-704-5 | 98-82-8 | Kümen | 100 | 20 | 250 | 50 | Deri | ||
| 202-705-0 | 98-83-9 | 2- Fenilpropen | 246 | 50 | 492 | 100 | — | ||
| 202-849-4 | 100-41-4 | Etilbenzen | 442 | 100 | 884 | 200 | Deri | ||
| 203-313-2 | 105-60-2 | e-Kaprolaktam, (toz ve buhar) | 10 | — | 40 | — | — | ||
| 203-388-1 | 106-35-4 | Heptan-3-bir | 95 | 20 | — | — | — | ||
| 203-396-5 | 106-42-3 | p-Ksilen | 221 | 50 | 442 | 100 | Deri | ||
| 203-470-7 | 107-18-6 | Alil Alkol | 4,8 | 2 | 12,1 | 5 | Deri | ||
| 203-473-3 | 107-21-1 | Etilen Glikol | 52 | 20 | 104 | 40 | Deri | ||
| 203-539-1 | 107-98-2 | 1-Metoksipropanol-2 | 375 | 100 | 568 | 150 | Deri | ||
| 203-550-1 | 108-10-1 | 4-Metilpentan-2-bir | 83 | 20 | 208 | 50 | — | ||
| 203-576-3 | 108-38-3 | m-Ksilen | 221 | 50 | 442 | 100 | Deri | ||
| 203-603-9 | 108-65-6 | 2-Metoksi-1-metiletilasetat | 275 | 50 | 550 | 100 | Deri | ||
| 203-604-4 | 108-67-8 | Mesitilen (Trimetilbenzen) | 100 | 20 | — | — | — | ||
| 203-631-1 | 108-94-1 | Sikloheksanon | 40,8 | 10 | 81,6 | 20 | Deri | ||
| 203-726-8 | 109-99-9 | Tetrahidrofuran | 150 | 50 | 300 | 100 | Deri | ||
| 203-737-8 | 110-12-3 | 5-Metilheksan-2-bir | 95 | 20 | — | — | — | ||
| 203-767-1 | 110-43-0 | Heptan-2-bir | 238 | 50 | 475 | 100 | Deri | ||
| 203-808-3 | 110-85-0 | Piperazin | 0,1 | — | 0,3 | — | — | ||
| 203-905-0 | 111-76-2 | 2-Bütoksietanol | 98 | 20 | 246 | 50 | Deri | ||
| 203-933-3 | 112-07-2 | 2- Bütoksietil asetat | 133 | 20 | 333 | 50 | Deri | ||
| 204-065-8 | 115-10-6 | Dimetil eter | 1 920 | 1 000 | — | — | — | ||
| 204-428-0 | 120-82-1 | 1,2,4-Triklorobenzen | 15,1 | 2 | 37,8 | 5 | Deri | ||
| 204-469-4 | 121-44-8 | Trietilamin | 8,4 | 2 | 12,6 | 3 | Deri | ||
| 204-662-3 | 123-92-2 | İzopentilasetat | 270 | 50 | 540 | 100 | — | ||
| 204-697-4 | 124-40-3 | Dimetilamin | 3,8 | 2 | 9,4 | 5 | — | ||
| 205-480-7 | 141-32-2 | n-Bütilakrilat | 11 | 2 | 53 | 10 | — | ||
| 205-563-8 | 142-82-5 | n-Heptan | 2 085 | 500 | — | — | — | ||
| 208-394-8 | 526-73-8 | 1,2,3- Trimetilbenzen | 100 | 20 | — | — | — | ||
| 208-793-7 | 541-85-5 | 5- Metilheptan-3-bir | 53 | 10 | 107 | 20 | — | ||
| 210-946-8 | 626-38-0 | 1- Metilbütilasetat | 270 | 50 | 540 | 100 | — | ||
| 211-047-3 | 628-63-7 | Pentilasetat | 270 | 50 | 540 | 100 | — | ||
| 211-047-3 | 620-11-1 | 3- Pentilasetat | 270 | 50 | 540 | 100 | — | ||
| 211-047-3 | 625-16-1 | Amilasetat, tert | 270 | 50 | 540 | 100 | — | ||
| 215-535-7 | 1330-20-7 | Ksilen, karışık izomerler, saf | 221 | 50 | 442 | 100 | Deri | ||
| 222-995-2 | 3689-24-5 | Sülfotep | 0,1 | — | — | — | Deri | ||
| 231-634-8 | 7664-39-3 | Hidrojen florür | 1,5 | 1,8 | 2,5 | 3 | — | ||
| 231-131-3 | 7440-22-4 | Gümüş, metalik | 0,1 | — | — | — | — | ||
| 231-595-7 | 7647-01-0 | Hidrojen klorür | 8 | 5 | 15 | 10 | — | ||
| 231-633-2 | 7664-38-2 | Ortofosforik asit | 1 | — | 2 | — | — | ||
| 231-635-3 | 7664-41-7 | Amonyak, susuz | 14 | 20 | 36 | 50 | — | ||
| 231-954-8 | 7782-41-4 | Flor | 1,58 | 1 | 3,16 | 2 | — | ||
| 231-978-9 | 7783-07-5 | Dihidrojen selenit | 0,07 | 0,02 | 0,17 | 0,05 | — | ||
| 233-113-0 | 10035-10-6 | Hidrojen bromür | — | — | 6,7 | 2 | — | ||
| 247-852-1 | 26628-22-8 | Sodyum azit | 0,1 | — | 0,3 | — | Deri | ||
| 252-104-2 | 34590-94-8 | (2-Methoxymethylethoxy)-propanol | 308 | 50 | — | — | Deri | ||
| 252-104-2 | 34590-94-8 | Florür, inorganik | 2,5 | — | — | — | — | ||
| 200-193-3 | 54-11-5 | Nikotin | 0,5 | — | — | — | Deri | ||
| 200-579-1 | 64-18-6 | Formik asit | 9 | 5 | — | — | — | ||
| 200-659-6 | 67-56-1 | Metanol | 260 | 200 | — | — | Deri | ||
| 200-830-5 | 75-00-3 | Kloroetan | 268 | 100 | — | — | — | ||
| 200-835-2 | 75-05-8 | Asetonitril | 70 | 40 | — | — | Deri | ||
| 201-142-8 | 78-78-4 | İzopentan | 3000 | 1000 | — | — | — | ||
| 202-716-0 | 98-95-3 | Nitrobenzen | 1 | 0,2 | — | — | Deri | ||
| 203-585-2 | 108-46-3 | Resorsinol | 45 | 10 | — | — | Deri | ||
| 203-625-9 | 108-88-3 | Toluen | 192 | 50 | 384 | 100 | Deri | ||
| 203-628-5 | 108-90-7 | Monoklorobenzen | 23 | 5 | 70 | 15 | — | ||
| 203-692-4 | 109-66-0 | Pentan | 3000 | 1000 | — | — | — | ||
| 203-716-3 | 109-89-7 | Dietilamin | 15 | 5 | 30 | 10 | — | ||
| 203-777-6 | 110-54-3 | N-Hekzan | 72 | 20 | — | — | — | ||
| 203-806-2 | 110-82-7 | Siklohekzan | 700 | 200 | — | — | — | ||
| 203-815-1 | 110-91-8 | Morpolin | 36 | 10 | 72 | 20 | — | ||
| 203-906-6 | 111-77-3 | 2-(2-Metoksietoksi)etanol | 50,1 | 10 | — | — | Deri | ||
| 203-961-6 | 112-34-5 | 2-(2-Bütoksietoksi)etanol | 67,5 | 10 | 101,2 | 15 | — | ||
| 204-696-9 | 124-38-9 | Karbon dioksit | 9000 | 5000 | — | — | — | ||
| 205-483-3 | 141-43-5 | 2-Aminoetanol | 2,5 | 1 | 7,6 | 3 | Deri | ||
| 205-634-3 | 144-62-7 | Oksalik asit | 1 | — | — | — | — | ||
| 206-992-3 | 420-04-2 | Siyanamit | 1 | 0,58 | — | — | Deri | ||
| 207-343-7 | 463-82-1 | Neopentan | 3000 | 1000 | — | — | — | ||
| 215-236-1 | 1314-56-3 | Difosfor pentaoksit | 1 | — | — | — | — | ||
| 215-242-4 | 1314-80-3 | Difosfor pentasülfit | 1 | — | — | — | — | ||
| 231-131-3 | Gümüş (Ag olarak çözünür bileşikler) | 0,01 | — | — | — | — | |||
| 231-131-3 | Baryum (Ba olarak çözünür bileşikler) | 0,5 | — | — | — | — | |||
| 231-131-3 | Krom Metal, İnorganik Krom (II) Bileşikleri ve İnorganik Krom (III) Bileşikleri (çözünmez) | 2 | — | — | — | — | |||
| 231-714-2 | 7697-37-2 | Nitrik asit | — | — | 2,6 | 1 | — | ||
| 231-778-1 | 7726-95-6 | Brom | 0,7 | 0,1 | — | — | — | ||
| 231-959-5 | 7782-50-5 | Klor | — | — | 1,5 | 0,5 | — | ||
| 232-260-8 | 7803-51-2 | Fosfin | 0,14 | 0,1 | 0,28 | 0,2 | — | ||
| 8003-34-7 | Piretrum (hassaslaştırıcı laktonlardan arındırılmış) | 1 | — | — | — | — | |||
| 233-060-3 | 10026-13-8 | Fosfor pentaklorür | 1 | — | — | — | — | ||
| 75-15-0 | Karbon disülfür | 15 | 5 | — | — | Deri | |||
| 80-62-6 | Metil metakrilat | — | 50 | — | 100 | — | |||
| 96-33-3 | Metilakrilat | 18 | 5 | 36 | 10 | — | |||
| 108-05-4 | Vinil asetat | 17,6 | 5 | 35,2 | 10 | — | |||
| 108-95-2 | Fenol | 8 | 2 | 16 | 4 | Deri | |||
| 109-86-4 | 2-Metoksietanol | — | 1 | — | — | Deri | |||
| 110-49-6 | 2-Metoksietil asetat | — | 1 | — | — | Deri | |||
| 110-80-5 | 2-Etoksi etanol | 8 | 2 | — | — | Deri | |||
| 111-15-9 | 2-Etoksietil asetat | 11 | 2 | — | — | Deri | |||
| 624-83-9 | Metilizosiyanat | — | — | — | 0,02 | — | |||
| 872-50-4 | n-Metil-2-pirolidon | 40 | 10 | 80 | 20 | Deri | |||
| 1634-04-4 | Tersiyer-bütil-metil eter | 183,5 | 50 | 367 | 100 | — | |||
| Cıva ve cıva oksit ve cıva klorür (cıva olarak ölçülür) dahil olmak üzere iki değerlikli inorganik cıva bileşikleri (7) | 0,02 | — | — | — | — | ||||
| 7664-93-9 | Sülfürik asit (sis) (8) (9) | 0,05 | — | — | — | — | |||
| 7783-06-4 | Hidrojen sülfür | 7 | 5 | 14 | 10 | — | |||
| — | — | Manganez ve inorganik manganez bileşikleri (mangan olarak) | 0,2 (Solunabilir oran) / 0,05 (Teneffüs edilebilen oran) | — | — | — | — | ||
| 200-240-8 | 55-63-0 | Gliserol trinitrat | 0,095 | 0,01 | 0,19 | 0,02 | Deri | ||
| 200-262-8 | 56-23-5 | Karbon tetraklorür; Tetraklorometan | 6,4 | 1 | 32 | 5 | Deri | ||
| 200-521-5 | 61-82-5 | Amitrol | 0,2 | — | — | — | — | ||
| 200-580-7 | 64-19-7 | Asetik asit | 25 | 10 | 50 | 20 | — | ||
| 200-821-6 | 74-90-8 | Hidrojen siyanür (siyanür olarak) | 1 | 0,9 | 5 | 4,5 | Deri | ||
| 200-838-9 | 75-09-2 | Metilen klorür; diklorometan | 353 | 100 | 706 | 200 | Deri | ||
| 200-864-0 | 75-35-4 | Viniliden klorür; 1,1-Dikloroetilen | 8 | 2 | 20 | 5 | — | ||
| 201-083-8 | 78-10-4 | Tetraetil ortosilikat | 44 | 5 | — | — | — | ||
| 201-177-9 | 79-10-7 | Akrilik asit; Prop-2-enoikasit | 29 | 10 | – | – | 59 | 20 | — |
| 201-188-9 | 79-24-3 | Nitroetan | 62 | 20 | 312 | 100 | Deri | ||
| 202-981-2 | 101-84-8 | Difenil eter | 7 | 1 | 14 | 2 | — | ||
| 203-234-3 | 104-76-7 | 2-etilhekzan-1-ol | 5,4 | 1 | — | — | — | ||
| 203-400-5 | 106-46-7 | 1,4-Diklorobenzen; p- Diklorobenzen | 12 | 2 | 60 | 10 | Deri | ||
| 203-453-4 | 107-02-8 | Akrolein; akrilaldehit; prop-2-enal | 0,05 | 0,02 | 0,12 | 0,05 | — | ||
| 203-481-7 | 107-31-3 | Metil format | 125 | 50 | 250 | 100 | Deri | ||
| 203-788-6 | 110-65-6 | 2-büten-1,4-diol | 0,5 | — | — | — | — | ||
| 205-500-4 | 141-78-6 | Etil asetat | 734 | 200 | 1 468 | 400 | — | ||
| 205-599-4 | 143-33-9 | Sodyum siyanit (siyanit formunda) | 1 | — | 5 | — | Deri | ||
| 205-792-3 | 151-50-8 | Potasyum siyanit (siyanit formunda) | 1 | — | 5 | — | Deri | ||
| 207-069-8 | 431-03-8 | Diasetil; Bütandion | 0,07 | 0,02 | 0,36 | 0,1 | — | ||
| 231-195-2 | 7446-09-5 | Sülfür dioksit | 1,3 | 0,5 | 2,7 | 1 | — | ||
| 233-271-0 | 10102-43-9 | Nitrojen monoksit | 2,5 | 2 | — | — | — | ||
| 233-272-6 | 10102-44-0 | Nitrojen dioksit | 0,96 | 0,5 | 1,91 | 1 | — | ||
| 262-967-7 | 61788-32-7 | Terfenil, hidrojene edilmiş | 19 | 2 | 48 | 5 | — | ||
| 200-539-3 | 62-53-3 | Anilin (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) | 7,74 | 2 | 19,35 | 5 | Deri | ||
| 200-817-4 | 74-87-3 | Klorometan | 42 | 20 | – | – | – | ||
| 200-875-0 | 75-50-3 | Trimetilamin | 4,9 | 2 | 12,5 | 5 | – | ||
| 202-704-5 | 98-82-8 | 2-Fenilpropan (Kümen) (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) | 50 | 10 | 250 | 50 | Deri | ||
| 203-300-1 | 105-46-4 | Sec-bütil asetat | 241 | 50 | 723 | 150 | – | ||
| 203-403-1 | 106-49-0 | 4-aminotoluen | 4,46 | 1 | 8,92 | 2 | Deri | ||
| 203-745-1 | 110-19-0 | İzobütil asetat | 241 | 50 | 723 | 150 | – | ||
| 204-633-5 | 123-51-3 | İzoamil alkol | 18 | 5 | 37 | 10 | – | ||
| 204-658-1 | 123-86-4 | n-Bütil asetat | 241 | 50 | 723 | 150 | – | ||
| 233-046-7 | 10025-87-3 | Fosforil triklorür | 0,064 | 0,01 | 0,12 | 0,02 | – | ||
| 2426-08-6 | N-Bütil glisidil eter (BGE) | 270 | 50 | – | – | – | |||
| 7440-36-0 | Antimon ve bileşikleri (Sb olarak) | 0,5 | – | – | – | – | |||
| 100-00-5 | P-nitroklorobenzen | 1 | – | – | – | – | |||
| 100-01-6 | P-Nitroanilin | 6 | 1 | – | – | Deri | |||
| 10028-15-6 | Ozon | 0,2 | 0,1 | – | – | – | |||
| 100-37-8 | 2-Dietilaminoetanol | 50 | 10 | – | – | – | |||
| 100-42-5 | Stiren | – | 100 | – | – | 200 | – | ||
| 10049-04-4 | Klor dioksit | 0,3 | 0,1 | – | – | – | |||
| 100-61-8 | Monometil anilin | 9 | 2 | – | – | Deri | |||
| 101-68-8 | Metilen bisfenil izosiyanat (MDI) | 0,05 | 0,005 | – | – | – | |||
| 106-50-3 | p-Fenilen diamin | 0,1 | – | – | – | Deri | |||
| 106-51-4 | p-Benzokinon, Kinon | 0,4 | 0,1 | – | – | – | |||
| 106-92-3 | Alil Glisidil Eter (AGE) | 22 | 5 | 44 | 10 | Deri | |||
| 107-07-3 | Etilen klorohidrin | 16 | 5 | – | – | Deri | |||
| 107-15-3 | Etilendiamin | 25 | 10 | – | – | – | |||
| 107-20-0 | Kloroasetaldehit | – | – | – | – | 3 | 1 | – | |
| 107-49-3 | TEPP (Tetraetil pirofosfat) | 0,05 | – | – | – | Deri | |||
| 107-66-4 | Dibütil fosfat | 5 | 1 | – | – | – | |||
| 107-87-9 | 2-Pentanon (Metilpropil keton) | 700 | 200 | – | – | – | |||
| 108-03-2 | 1-Nitropropan | 90 | 25 | – | – | – | |||
| 108-11-2 | Metil izobütil karbinol | 100 | 25 | – | – | Deri | |||
| 108-20-3 | İzopropil eter | 2100 | 500 | – | – | – | |||
| 108-21-4 | İzopropil asetat | 950 | 250 | – | – | – | |||
| 108-24-7 | Asetik anhidrit | 20 | 5 | – | – | – | |||
| 108-31-6 | Maleik anhidrit | 1 | 0,25 | – | – | – | |||
| 108-83-8 | Diizobütil keton | 290 | 50 | – | – | – | |||
| 108-84-9 | sec-Heksil asetat | 300 | 50 | – | – | – | |||
| 108-87-2 | Metilsikloheksan | 2000 | 500 | – | – | – | |||
| 108-93-0 | Sikloheksanol | 200 | 50 | – | – | – | |||
| 109-60-4 | n-propil asetat | 840 | 200 | – | – | – | |||
| 109-73-978-81-9
13952-84-6 |
n-Bütilamin, Bütilamin, tüm izomerler | – | – | – | – | 15 | 5 | Deri | |
| 109-87-5 | Metil (Dimetoksi-metan) | 3100 | 1000 | – | – | – | |||
| 109-94-4 | Etil format | 300 | 100 | – | – | – | |||
| 111-65-9 | Oktan | 2350 | 500 | – | – | – | |||
| 118-96-7 | 2,4,6-Trinitrotoluen (TNT) | 1,5 | – | – | – | Deri | |||
| 121-69-7 | Dimetilanilin (N,N-Dimetilanilin) | 25 | 5 | – | – | Deri | |||
| 123-31-9 | Hidrokinon | 2 | – | – | – | – | |||
| 123-42-2 | Diaseton alkol (4-Hidroksi-4-metil-2-pentanon) | 240 | 50 | – | – | – | |||
| 123-73-9 | Krotonaldehit (2-butenal) | 6 | 2 | – | – | – | |||
| 126-73-8 | Tribütil fosfat | 2,5 | 0,2 | – | – | – | |||
| 1300-73-8 | Ksilidin | 25 | 5 | – | – | Deri | |||
| 1310-73-2 | Sodyum hidroksit | 2 | – | – | – | – | |||
| 131-11-3 | Dimetil ftalat | 5 | – | – | – | – | |||
| 137-26-8 | Tiram | 5 | – | – | – | – | |||
| 141-79-7 | Mesitil oksit | 100 | 25 | – | – | – | |||
| 17702-41-9 | Dekaboran | 0,3 | 0,05 | – | – | Deri | |||
| 19287-45-7 | Diboran | 0,1 | 0,1 | – | – | – | |||
| 19624-22-7 | Pentaboran | 0,01 | 0,005 | – | – | – | |||
| 2104-64-5 | EPN | 0,5 | – | – | – | Deri | |||
| 2179-59-1 | Alil propil disülfür | 12 | 2 | – | – | – | |||
| 2426-08-6 | n-Bütil glisidil eter (BGE) | 270 | 50 | – | – | Deri | |||
| 25013-15-4611-15-4
100-80-1 622-97-9 |
Vinil toluen, orto, meta, para | 480 | 100 | – | – | – | |||
| 2551-62-4 | Sülfür hekzaflorid | 6000 | 1000 | – | – | – | |||
| 25639-42-3 | Metilsiklohekzanol | 470 | 100 | – | – | – | |||
| 2699-79-8 | Sülfüril florür | 20 | 5 | 40 | 10 | – | |||
| 299-84-3 | Fenklorfos | 15 | – | – | – | – | |||
| 309-00-2 | Aldrin | 0,25 | – | – | – | ||||
| 334-88-3 | Diazometan | 0,4 | 0,2 | – | – | – | |||
| 4016-14-2 | İzopropil glisidil eter (IGE) | 240 | 50 | – | – | – | |||
| 50-29-3 | Diklorodifeniltrikloroetan (DDT) | 1 | – | – | – | Deri | |||
| 504-29-0 | 2-Aminopiridin | 2 | 0,5 | – | – | – | |||
| 509-14-8 | Tetranitrometan | 8 | 1 | – | – | – | |||
| 532-27-4 | a-Kloroasetofenon (Fenasil klorür) | 0,3 | 0,05 | – | – | – | |||
| 534-52-1 | Dinitro-o-kresol | 0,2 | – | – | – | – | |||
| 540-59-0 | 1,2-Dikloroetilen | 790 | 200 | – | – | – | |||
| 540-88-5 | tert-Bütil-asetat | 950 | 200 | – | – | – | |||
| 542-92-7 | Siklopentadien | 200 | 75 | – | – | – | |||
| 556-52-5 | Glisidol (2,3-Epoksi-1-propanol) | 150 | 50 | – | – | – | |||
| 55720-99-5 | Klorlu difenil oksit | 0,5 | – | – | – | – | |||
| 57-24-9 | Striknin | 0,15 | – | – | – | – | |||
| 583-60-8 | o-Metilsiklohekzanon | 460 | 100 | – | – | Deri | |||
| 594-72-9 | 1,1-Dikloro-1-nitroetan | 10 | 2 | – | – | – | |||
| 600-25-9 | 1-Kloro-1-nitropropan | 10 | 2 | – | – | – | |||
| 60-57-1 | Dieldrin | 0,25 | – | – | – | – | |||
| 627-13-4 | n-Propil nitrat | 110 | 25 | – | – | – | |||
| 62-73-7 | Diklorvos (DDVP) | 1 | – | – | – | Deri | |||
| 628-96-6 | Etilen glikol dinitrat | – | – | – | – | 1 | 0,2 | Deri | |
| 63-25-2 | Karbaril (Sevin) | 5 | – | – | – | – | |||
| 64-17-5 | Etil alkol (Etanol) | 1900 | 1000 | – | – | – | |||
| 65966-93-2 | Kömür katranı zifti uçucuları (benzen çözünür fraksiyonu), antrasen, BaP, fenantren, akridin, krisen, piren) | 0,2 | – | – | – | – | |||
| 67-63-0 | İzopropil alkol | 980 | 400 | – | – | – | |||
| 68476-85-7 | LPG (Sıvılaştırılmış petrol gazı) | 1800 | 1000 | – | – | – | |||
| 71-23-8 | n-Propil alkol | 500 | 200 | – | – | – | |||
| 71-36-3 | n-Bütil alkol | 300 | 100 | – | – | – | |||
| 72-20-8 | Endrin | 0,1 | – | – | – | Deri | |||
| 7439-97-6 | Cıva (buhar) (Hg olarak) | 0,05 | – | – | – | Deri | |||
| 7440-28-0 | Talyum, çözünür bileşikler (Tl olarak) | 0,1 | – | – | – | Deri | |||
| 7440-31-5 | Kalay ve bileşikleri (Sn olarak) | 2 | – | – | – | – | |||
| 7440-38-2 | Arsenik ve bileşikleri (As olarak) | 0,01 | – | – | – | – | |||
| 7440-47-3 | Krom metal ve çözünmeyen tuzlar (Cr olarak) | 0,5 | – | – | – | – | |||
| 7440-58-6 | Hafniyum | 0,5 | – | – | – | – | |||
| 7440-65-5 | İtriyum | 1 | – | – | – | – | |||
| 7440-67-7 | Zirkonyum bileşikleri (Zr olarak) | 5 | – | – | – | – | |||
| 74-89-5 | Metilamin | 12 | 10 | – | – | – | |||
| 74-93-1 | Metil merkaptan | 1 | 0,5 | 1 | 0,5 | – | |||
| 74-96-4 | Etil bromür | 23 | 5 | – | – | – | |||
| 74-97-5 | Klorobromometan | 1050 | 200 | – | – | – | |||
| 74-98-6 | Propan | 1800 | 1000 | – | – | – | |||
| 75-08-1 | Etil merkaptan | 1,3 | 0,5 | 2,6 | 1 | Deri | |||
| 75-25-2 | Bromoform | 5 | 0,5 | – | – | Deri | |||
| 75-31-0 | İzopropilamin | 12 | 5 | – | – | – | |||
| 75-43-4 | Dikloromonofluorometan | 40 | 10 | – | – | – | |||
| 75-52-5 | Nitrometan | 250 | 100 | – | – | – | |||
| 7553-56-2 | İyot | – | – | – | – | 1 | 0,1 | – | |
| 75-61-6 | Diflorodibromometan | 860 | 100 | – | – | – | |||
| 75-63-8 | Triflorobromometan | 6100 | 1000 | – | – | – | |||
| 75-65-0 | tert-Bütil alkol | 300 | 100 | – | – | – | |||
| 75-69-4 | Florotriklorometan (Trikloroflorometan) | 5600 | 1000 | – | – | – | |||
| 75-71-8 | Diklorodiflorometan | 4950 | 1000 | – | – | – | |||
| 75-74-1 | Tetrametil kurşun, (Pb olarak) | 0,075 | – | – | – | Deri | |||
| 76-06-2 | Trikloronitrometan(Kloropikrin) | 0,7 | 0,1 | – | – | – | |||
| 76-11-9 | 1,1,1,2-Tetrakloro-2,2-difloroetan | 4170 | 500 | – | – | – | |||
| 76-12-0 | 1,1,2,2-Tetrakloro-1,2-difloroetan | 4170 | 500 | – | – | – | |||
| 76-13-1 | 1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifluoroetan | 7600 | 1000 | – | – | – | |||
| 76-14-2 | Diklorotetrafloroetan | 7000 | 1000 | – | – | – | |||
| 76-22-2 | Kafur, sentetik | 2 | – | – | – | – | |||
| 7637-07-2 | Bor triflorür | – | – | – | – | 3 | 1 | – | |
| 7646-85-7 | Çinko klorür, duman veya solunabilir toz | 1 | – | – | – | – | |||
| 7722-84-1 | Hidrojen peroksit | 1,4 | 1 | – | – | – | |||
| 7723-14-0 | Fosfor (sarı) | 0,1 | – | – | – | – | |||
| 7782-49-2 | Hidrojen selenid hariç selenyum bileşikleri (Se olarak) | 0,2 | – | – | – | – | |||
| 7786-34-7 | Fosdrin (Mevinfos) | 0,1 | 0,01 | 0,3 | 0,03 | Deri | |||
| 78-00-2 | Tetraetil kurşun (Pb olarak) | 0,075 | – | – | – | Deri | |||
| 78-30-8 | Triortokresil fosfat | 0,1 | – | – | – | – | |||
| 78-59-1 | İzoforon | 23 | 4 | – | – | – | |||
| 78-83-1 | İzobütil alkol | 300 | 100 | – | – | – | |||
| 78-92-2 | sec-Bütil alkol | 450 | 150 | – | – | – | |||
| 201-159-0 | 78-93-3 | 2-Bütanon | 600 | 200 | 900 | 300 | – | ||
| 79-20-9 | Metil asetat | 610 | 200 | – | – | – | |||
| 79-27-6 | Asetilen tetrabromür | 14 | 1 | – | – | – | |||
| 79-34-5 | 1,1,2,2-Tetrakloroetan | 7 | 1 | – | – | – | |||
| 8001-35-2 | Klorlu kamfen | 0,5 | – | – | – | Deri | |||
| 8006-64-2 | Terebentin | 560 | 100 | – | – | – | |||
| 8012-95-1 | Yağ sisi, mineral | 5 | – | – | – | – | |||
| 8030-30-6 | Nafta (Kömür katranı) | 400 | 100 | – | – | – | |||
| 8052-41-3 | White spirit:bkz. Sentetik tiner
(mak.%20 aromatlar) |
2900 | 500 | – | – | – | |||
| 8065-48-3 | Demeton (Sistoks) | 0,1 | – | – | – | Deri | |||
| 81-81-2 | Varfarin | 0,1 | – | – | – | – | |||
| 83-79-4 | Rotenon | 5 | – | – | – | – | |||
| 84-74-2 | Dibütil ftalat | 5 | – | – | – | – | |||
| 85-44-9 | Ftalik anhidrit | 12 | 2 | – | – | – | |||
| 86-50-0 | Azinfos-metil | 0,2 | – | – | – | Deri | |||
| 87-86-5 | Pentaklorofenol | 0,5 | – | – | – | Deri | |||
| 88-72-2 | 2-Nitrotoluen | 30 | 5 | – | – | Deri | |||
| 92-52-4 | Difenil (Bifenil) | 1 | 0,2 | – | – | – | |||
| 94-36-0 | Benzoil peroksit | 5 | – | – | – | – | |||
| 94-75-7 | 2,4-D (Diklorofen-oksiasetik asit) | 10 | – | – | – | – | |||
| 98-00-0 | Furfuril alkol | 200 | 50 | – | – | – | |||
| 98-01-1 | Furfural | 20 | 5 | – | – | Deri | |||
| 98-51-1 | p-tert-Bütiltoluen | 60 | 10 | – | – | – | |||
| 99-08-1 | 3-Nitrotoluen | 30 | 5 | – | – | Deri | |||
| 99-65-0 | 1,3-Dinitrobenzen | 1 | – | – | Deri | ||||
| 99-99-0 | 4-Nitrotoluen | 30 | 5 | – | – | Deri | |||
| 143-33-9 | Sodyum siyanür | 1 | – | 5 | – | – | |||
| 109-79-5 | Bütanetiol; bkz. Bütil merkaptan | 1,9 | 0,5 | 3,8 | 1 | Deri | |||
| 109-87-5 | Dimetoksimetan; bkz. Metilal | 3100 | 1000 | – | – | – | |||
| 25154-54-5 | Dinitrobenzen (tüm izomerler) | 1 | 0,15 | – | – | – | |||
| 7440-50-8 | Bakır metali dumanı (Cu olarak) | 0,1 | – | – | – | – | |||
| 591-78-6 | Metil bütil keton; bkz. 2-Hekzanon | 21 | 5 | – | – | – | |||
| 8002-05-9 | Petrol distilatları (Nafta)(Kauçuk Çözücü) | 2000 | 500 | – | – | – | |||
| 74-99-7 | Propin; bkz. Metilasetilen | 1650 | 1000 | – | – | – | |||
| 121-82-4 | RDX: bkz. Siklonit (Hekzahidro-1,3,5-trinitro-1,3,5-triazin) | 1,5 | – | 3 | – | Deri | |||
| 7439-92-1 | İnorganik kurşun ve bileşikleri | 0,15 | – | – | – | – | – | – | |
Biyolojik Sınır Değerler
- Kurşun ve iyonik kurşun bileşikleri
1.1. Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eşdeğer sonucu veren bir başka metod kullanılarak, kanda kurşun seviyesinin (PbB) ölçümünü de kapsar.
Bağlayıcı biyolojik sınır değer: 70 μg Pb/100 ml kan.
1.2. Aşağıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır:
1.2.1. Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3 ten fazla ise,
1.2.2. Çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise.
Kullanımı Yasak Kimyasal Maddeler ve İşler
Aşağıda belirtilen kimyasal maddelerin ithali, üretimi ve bu maddelerin işyerinde kullanımı ile kimyasal maddeler ihtiva eden aşağıda belirtilen işlerin yapılması yasaktır. Ancak bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, aşağıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.
- a)Kimyasal Maddeler:
EINECS No ( 1 ) CAS No ( 2 ) Madde Adı Yasak Uygulanmayacak Limit Değer
202-080-4 91-59-8 2-naftilamin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-177-1 92-67-1 4-aminodifenil ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-199-1 92-87-5 Benzidin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça) 202-204-7 92-93-3 4-nitrodifenil % 0,1 (ağırlıkça)
İşveren Yükümlülükleri
İşveren, kimyasal maddelerle çalışmalarda, çalışanların bu maddelere maruziyetini önlemek, bunun mümkün olmadığı hallerde en aza indirmek ve çalışanların bu maddelerin tehlikelerinden korunması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.
Risk değerlendirmesi
MADDE 6 – (1) İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.
(2) Kimyasal maddelerle çalışmalarda yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:
a) Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.
b) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formu.
c) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 27/1/2023 tarihli ve 32086 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından tespit edilen maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.
ç) Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı.
d) Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri.
e) Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.
f) Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.
g) Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri.
ğ) (Ek:RG-20/10/2023-32345) Bakım, onarım, kurulum, işletmeye alma, devre dışı bırakma gibi işlerde kimyasal madde maruziyeti nedeniyle meydana gelebilecek ve çalışanın sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek durumları.
(3) İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içerir.
(4) Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanır.
Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda alınması gereken önlemler
MADDE 7 – (1) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden riskler aşağıdaki önlemlerle ortadan kaldırılır veya en az düzeye indirilir:
a) İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılır.
b) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılır.
c) Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanır.
ç) İşyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.
d) İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.
e) Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanır.
f) Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işyerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.
g) İkame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır. Yapılan işin özelliği nedeniyle ikame yöntemi kullanılamıyorsa, risk değerlendirmesi sonucuna göre ve öncelik sırasıyla aşağıdaki tedbirler alınarak risk azaltılır:
1) Çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek bakım onarım işleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır.
2) Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır.
3) Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalışanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadığı hallerde bu önlemlerle birlikte kişisel korunma yöntemleri uygulanır.
ğ) Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim sağlanır.
h) İşveren, çalışanların sağlığı için risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.
ı) İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.
i) 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla işveren, risk değerlendirmesi sonuçlarını ve risk önleme prensiplerini temel alarak, çalışanları kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden kaynaklanan tehlikelerden korumak için, bu maddelerin işlenmesi, depolanması, taşınması ve birbirini etkileyebilecek kimyasal maddelerin birbirleriyle temasının önlenmesi de dâhil olmak üzere, yapılan işin özelliğine uygun olarak aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre teknik önlemleri alır ve idari düzenlemeleri yapar:
1) İşyerinde parlayıcı ve patlayıcı maddelerin tehlikeli konsantrasyonlara ulaşması ve kimyasal olarak kararsız maddelerin tehlikeli miktarlarda bulunması önlenir. Bu mümkün değilse,
2) İşyerinde yangın veya patlamaya sebep olabilecek tutuşturucu kaynakların bulunması önlenir. Kimyasal olarak kararsız madde ve karışımların zararlı etki göstermesine sebep olabilecek şartlar ortadan kaldırılır. Bu da mümkün değilse,
3) Parlayıcı ve/veya patlayıcı maddelerden kaynaklanan yangın veya patlama halinde veya kimyasal olarak kararsız madde ve karışımlarının zararlı fiziksel etkilerinden çalışanların zarar görmesini önlemek veya en aza indirmek için gerekli önlemler alınır.
j) İş ekipmanı ve çalışanların korunması için sağlanan koruyucu sistemlerin tasarımı, imali ve temini, sağlık ve güvenlik yönünden yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yapılır. İşveren, patlayıcı ortamlarda kullanılacak bütün donanım ve koruyucu sistemlerin (Değişik ibare:RG-20/10/2023-32345) 30/6/2016 tarihli ve 29758 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2014/34/AB) hükümlerine uygun olmasını sağlar.
k) Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılır.
l) Tesis, makine ve ekipmanın sürekli kontrol altında tutulması sağlanır.
m) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) İşyerlerinde, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standart serilerine uyulur.
Acil durumlar
MADDE 8 – (1) İşveren, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla işyerindeki tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanacak acil durumlarda özellikle aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Acil durumların olumsuz etkilerini azaltacak önleyici tedbirler derhal alınır ve çalışanlar durumdan haberdar edilir. Acil durumun en kısa sürede normale dönmesi için gerekli çalışmalar yapılır ve etkilenmiş alana sadece bakım, onarım ve zorunlu işlerin yapılması için acil durumlarda görevlendirilen çalışanlar ile işyeri dışından olay yerine intikal eden ekiplerin girmesine izin verilir.
b) Etkilenmiş alana girmesine izin verilen kişilere uygun kişisel koruyucu donanım ve özel güvenlik ekipmanı verilir ve acil durum devam ettiği sürece kullanmaları sağlanır. Uygun kişisel koruyucu donanımı ve özel güvenlik ekipmanı bulunmayan kişilerin etkilenmiş alana girmesine izin verilmez.
c) Tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum müdahale ve tahliye prosedürleri kullanıma hazır bulundurulur. İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların bu bilgilere ve prosedürlere kolayca ulaşabilmeleri sağlanır. Bu bilgiler;
1) İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların önceden hazır olabilmeleri ve uygun müdahaleyi yapabilmeleri için, yapılan işteki tehlikeleri, alınacak önlemleri ve yapılacak işleri,
2) Acil durumda ortaya çıkması muhtemel özel tehlike ve yapılacak işler hakkındaki bilgileri,
içerir.
Çalışanların eğitimi ve bilgilendirilmesi
MADDE 9 – (1) İşveren, 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla çalışanların ve temsilcilerin eğitimini ve bilgilendirilmelerini sağlar. Bu eğitim ve bilgilendirilmeler özellikle aşağıdaki hususları içerir:
a) Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgileri.
b) İşyerinde bulunan veya ortaya çıkabilecek tehlikeli kimyasal maddelerle ilgili bu maddelerin tanınması, sağlık ve güvenlik riskleri, meslek hastalıkları, mesleki maruziyet sınır değerleri ve diğer yasal düzenlemeler hakkında bilgileri.
c) Çalışanların kendilerini ve diğer çalışanları tehlikeye atmamaları için gerekli önlemleri ve yapılması gerekenleri.
ç) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formları hakkında bilgileri.
d) Tehlikeli kimyasal madde bulunan bölümler, kaplar, boru tesisatı ve benzeri tesisatla ilgili mevzuata uygun olarak etiketleme/kilitleme ile ilgili bilgileri.
(2) Tehlikeli kimyasallarla yapılan çalışmalarda çalışanlara veya temsilcilerine verilecek eğitim ve bilgiler, yapılan risk değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan riskin derecesi ve özelliğine bağlı olarak, sözlü talimat ve yazılı bilgilerle desteklenmiş eğitim şeklinde olur. Bu bilgiler değişen şartlara göre güncellenir.
(3) Kimyasal madde üreticileri veya tedarikçileri, işverenin talep etmesi halinde, risk değerlendirmesi için gerekli olan, 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında yer alan hususlar ile ilgili tüm bilgileri vermek zorundadır.
